اسب تروا! نفوذ ظاهرا دوستانه دشمن

  1. رضا محمدیان
  2. مفاهیم
  3. اسب تروا! نفوذ ظاهرا دوستانه دشمن

اسب یکی از حیواناتی است که همواره به نیکی از آن یاد می‌شود. از ادبیات گرفته تا اسطوره‌شناسی همیشه اسب جایگاه مثبتی در ذهن مردم دارد. اما داستان اسب تروا جز معدود دفعاتی است که از این حیوان نجیب برای یک هدف شوم استفاده شد. اسب تروا در فرهنگ امروزی به عنوان استعاره‌ای از نفوذ دوستانه دشمن در نظر گرفته می‌شود. زمانی که یونانیان در میدان نبرد حریف مبارزان تروا نشدند با حیله توانستند دشمن سرسخت خود را شکست دهند. با هم با داستان اسب تروا و مثال‌های امروزی آن را خواهیم خواند.

اسب تروا نفوذ دوستانه دشمن

همین ابتدا و قبل از خواندن این مطلب لازم است که نکته‌ای را برایتان بیان کنم. شروع نگارش این مطلب شب 8 اسفند 1404 بود. حدود 12 ساعت قبل از هجوم آمریکا و اسرائیل به کشور عزیزمان ایران! با توجه به وقایع همان زمان مطلب نیمه تمام و در حالت انتظار برای انتشار باقی ماند. ابتدا قصد ادامه نگارش مطلب و انتشار آن را نداشتم. اما بنا به دلایلی از تصمیمم منصرف شدم و با توجه به گذشت زمان بخشی از مطالب را ویرایش کرده و دوباره منتشر می‌کنم. البته شاید این مطلب با احساسی متفاوت از آن روز نگارش شود…

نبرد یونانیان و مردمان تروا 

برای اطلاع از ریشه‌های نبرد یونان و تروا باید به تاریخ و اساطیر یونان باستان علاقه داشته باشید. هومر شاعر بزرگ یونانی در کتاب ایلیاد به شرح ماجرا پرداخته است. من به داستان این نبرد بسیار علاقه‌مند هستم و به شما نیز توصیه می‌کنم برای آشنایی بیشتر با زمینه‌های این حماسه عاشقانه فیلم TROY (2004) را تماشا کنید. در اینجا توجه ما بیشتر به بخش پایانی این نبرد جذاب معطوف خواهد بود.

پس از 10 سال مبارزه بین یونانیان و مردمان تروا هیچ‌کدام از دو طرف مبارزه، نتوانستند بر سپاه رقیب برتری داشته باشند. یونانیان در حالی شهر تروا را محاصره کرده بودند که راه نفوذی به درون آن نداشتند. مردمان تروا نیز در شهر خود که دور آن توسط قلعه‌ای با دیوارهای مستحکم قرار گرفته بود، به زندگی خود می‌پرداختند. تداوم این وضعیت باعث رنجش سپاه یونان شده بود و سربازان از این محاصره بی‌نتیجه خسته شده بودند. در نهایت یونانیان تصمیم گرفتند با حیله‌ای دوستانه راهی به شهر تروا پیدا کنند. آنها به ظاهر پایان جنگ را اعلام و سپاهیانشان عقب نشینی کردند. ضمنا یک اسب چوبی غول پیکر ساخته و به رسم پیش‌کش به مردم تروا هدیه کردند.

اسب تروا
هدیه یونانیان به تروا

مردمان تروا که جنگ را پایان یافته می‌دانستند به یونانیان اعتماد کرده و اسب غول پیکر را به داخل شهر خود بردند. اما این اسب چوبی که به ظاهر هدیه‌ای گرانبها تلقی می‌شد در واقع یک نیرنگ جنگی بود. درون این اسب غول‌پیکرِ میان تهی، گروهی از زبده‌ترین سربازان یونانی پنهان شده بودند. سربازان یونانی نیمه شب از اسب چوبی خارج شده و دروازه‌های شهر را به روی سپاه بزرگ یونان گشودند. مردم تروا که با خیال آسوده در حال جشن پایان جنگ و استراحت بودند، از حمله سربازان یونانی بسیار غافلگیر شدند. مردمان تروا به سبب اعتماد به یونانیان و پذیرفتن هدیه آنها به سختی تنبیه شدند و شهر زیبای آنها سقوط کرد. داستان مردم تروا در سال‌های بعد نیز بارها مرور شد و حتی امروزه نیز مفاهیم و مصادیق زیادی درباره آن وجود دارد.

اسب تروا در جهان امروز

در روزگار جدید اسب تروا برای موقعیت‌هایی به کار می‌رود که دشمن با ظاهر دوستانه به داخل محیط امن شما نفوذ پیدا می‌کند. از ویروس‌های کامپیوتری گرفته تا کسب‌و‌کار و رقابت‌های سیاسی همه به گونه‌ای با این مفهوم در ارتباط هستند. در ادامه مثال‌هایی از اسب‌های تروای امروزی را بررسی خواهیم کرد.

تروجان یک بدافزار کامپیوتری

در روزگار جدید اسب تروا برای موقعیت‌هایی به کار می‌رود که دشمن با ظاهری دوستانه به داخل محیط امن شما نفوذ پیدا می‌کند. نخستین بار از مفهوم اسب تروا برای گونه‌ای بدافزارهای کامپیوتری استفاده شد که به کامپیوتر شما رخنه می‌کند. این بدافزارها که به نام تروجان شناخته می‌شوند، در ظاهر برنامه‌ای سودمند به نظر می‌رسیدند اما پس از نصب باعث اختلال در امور کامپیوتر شخص می‌شدند.

اسب تروا در کامپیوتر شما!
تروجان (رخنه در کامپیوتر)

این برنامه‌ها به سیستم عامل فرد دسترسی پیدا می‌کردند و با نصب یک فایل مخرب یک دسترسی مخفی برای خود ایجاد می‌کردند. هکرها به کمک این دسترسی می‌توانستند باعث از کار انداختن سیستم کاربر شده یا اطلاعات او (نام کاربری و پسورد) را سرقت کنند. به کمک تروجان‌ها یک هکر حتی به صفحه نمایش و وب کم کاربر نیز دسترسی خواهد داشت. این موارد تنها بخشی از خطرات تروجان‌ها است.

اسب تروا یا شریک تجاری

حال به استراتژی اسب تروا در کسب و کار بپردازیم. فرض دو شرکت A و B در زمینه‌ای تقریبا مشترک به فعالیت می‌پردازند. شرکت A به علت سابقه، اعتبار برند و شیوه بهتر بازاریابی از نفوذ بیشتری بین مشتریان برخوردار است. پس همواره اغلب مشتریان از محصولات و خدمات شرکت A استفاده می‌کنند. شرکت B علیرغم ارائه محصولات و خدمات کارآمد همچنان در فروش مشکل دارد. در این زمان شرکت B یک همکاری تجاری به شرکت A پیشنهاد می‌دهد. این پیشنهاد به گونه‌ای تنظیم می‌شود که منافع زیادی نصیب شرکت A شود. شرکت A برای کسب منغعت بیشتر پیشنهاد دوستانه و پرمنفعت شرکت B را قبول می‌کند.

پس از مدتی شرکت B با کسب اعتبار و درک استراتژی‌های شرکت A به همکاری‌اش با این شرکت پایان می‌دهد. حال به عنوان رقیبی جدی و جدید به طور مستقل وارد عرصه رقابت با شرکت A می‌شود، در حالی‌که بخشی از بازار مشتریان شرکت A را تصاحب کرده است. در واقع پیشنهاد همکاری شرکت B اسب تروایی بود که به محیط امن شرکت A نفوذ پیدا کرد.

شبکه‌های اجتماعی

تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که چرا شبکه‌های اجتماعی به صورت رایگان در اختیار ما قرار می‌گیرند؟ در حالی‌که همه ما می‌دانیم که پشت هر اپلیکیشنی یک گروهی مهندسی نرم‌افزار قرار دارد. به راستی هزینه‌های راه‌اندازی و پشتیبانی از این برنامه‌ها چگونه تامین می‌شود؟ به طور مثال چرا باید واتساپ به طور رایگان فضایی برای چت‌های من در اختیارم قرار دهد و به صورت رمزنگاری شده و در آن واحد پیام‌های من را به مقصد مورد نظرم ارسال کند؟

از پاول دورف گرفته تا ایلان ماسک همگی طی سالیان اخیر بارها به این موضوع اذعان داشتند که واتساپ بدون اجازه کاربران به اطلاعات آنها دسترسی پیدا می‌کندو حتی آن را در اختیار نهادهای حاکمیتی آمریکا قرار می‌دهد. پاول دورف در یکی از مهم‌ترین اظهاراتش امنیت و حفط حریم خصوصی در واتساپ را زیر سوال برد و آن را ابزاری نظارتی نامید. دوروف از کاربران خواست برای حفظ حریم خصوصی خود این نرم‌افزار را از گوشی‌های موبایل خود حف نمایند! او اسکرین شات چت قدیمی خود با مارک زاکربرگ (مدیرعامل مجموعه متا که واتساپ نیز بخشی از آن است) را منتشر کرد.

توییت پاول دورف درباره چت خود با مارک زاکربرگ
توییت پاول دورف درباره چت خود با مارک زاکربرگ

پاول دوروف در توییتش چنین می‌نویسد: “تنها چیزی که از زمان این مکالمه تغییر کرده، مقیاس آن است. امروز، مالک واتساپ در خلوت خود نه به ۴ هزار نفر، بلکه به ۴ میلیارد «احمق» که به ادعاهای او (مانند رمزگذاری واتس‌اپ) اعتماد دارند، می‌خندد.” زاکربرگ در این مکالمه به دورف می‌گوید اگر به اطلاعاتی در مورد شخصی در هاروارد نیاز داشتی، فقط کافیست از من بپرسی. من بیش از ۴۰۰۰ ایمیل، عکس و آدرس دارم. زمانی که دورف از او می‌پرسد که چگونه این اطلاعات را به دست آورده زاکربرگ پاسخ می‌دهد: “مردم خودشان آن‌ها را ارسال کردند. نمی‌دانم چرا. آنها به من اعتماد دارند. احمق‌های لعنتی”

دورف اشاره می‌کند که وجود درهای پشتی (اصطلاحی مختص اسب تروا) در کدهای واتساپ باعث شده تا نهادهای دولتی و هکرها بتوانند به محتوای چت‌ها دسترسی داشته باشند.

ایلان ماسک نیز با ارائه مدارکی نشان داد که حتی زمانی که کاربر از واتساپ استفاده نمی‌کند، این برنامه به میکروفن گوشی شما دسترسی دارد! همچنین در اظهارنظر دیگری مدعی شد که واتساپ هر شب اطلاعات کاربران را سرقت می‌کند!

همچنین مجله معتبر رولینگ استون در گزارشی نشان داد که ماموران FBI می‌توانند به صورت بلادرنگ به داده‌های مهم کاربران اطلاعات تماس، فهرست مخاطبان، موقعیت و … دسترسی داشته باشند. همچنین سازمان‌های دولتی آمریکا با استناد به قوانین می‌توانند اشخاص موردنظر خود را بدون ارائه‌ دلیل، ردیابی کنند.

در این بخش به واتساپ به عنوان یک شبکه اجتماعی شناخته شده پرداختیم. مطمئنا هر شبکه اجتماعی چه بین‌المللی و چه ایرانی می‌تواند یک اسب تروا در تلفن همراه ما باشد! مطمئنا واتساپ فقط با هدف رصد اطلاعات و مکالمات مردم ایران ساخته نشده است، اما با توجه به روابط دو کشور در سالیان اخیر انتظار می‌رود حداقل مسئولین کشور و افراد نزدیک به آنها برای استفاده از چنین شبکه اجتماعی بیشتر احتیاط کنند.

واردات کالا

چینی‌ها به عنوان یک کشور تولید کننده کالا، همواره برای محصولات خود به دنبال بازار هدف هستند. اما با توجه به رقابت فشرده بین برندهای بومی هر کشور یافتن بازار مناسب در کشوری دیگر کار آسانی نیست. پس آنها باید استراتژی‌های پیچیده‌تری را به کار بگیرند. البته این استراتژی باید به تدریج و به صورت چراغ خاموش اجرا شود تا مسئولین آن کشور با وضع قوانین یا با شیوه‌های دیگر مانع اجرای آن نشوند.

یکی از مهم‌ترین دریچه‌های نفوذ آنها کاهش چشمگیر قیمت نهایی محصولات است. برای هر دولتی واردات محصولی با قیمتی کمتر از بازارهای جهانی و تولید داخلی جذاب به نظر می‌رسد. آنها با استفاده از تله قیمتی برای جای گرفتن در بازار در ابتدای فعالیت خود ممکن است که از سود خود نیز بگذرند. پس کالایی با قیمت بسیار مناسب (اسب تروا) به بازار کشور هدف وارد می‌کنند. در چنین وضعیتی مردم با توجه به اختلاف قیمت قابل ملاحظه به خرید کالای چینی روی می‌آورند و تولیدکنندگان داخلی با مشکل روبه‌رو می‌شوند. با گذشت تولیدکنندگان داخلی به تدریج با مشکلات مالی روبه‌رو شده و از بازار رقابت حذف می‌شوند در حالی که مصرف کنندگان به کالای چینی وابسته می‌مانند. در چنین شرایط تولیدکنندگان چینی می‌توانند کالای خود را با قیمت موردنظر خود به فروش برسانند. این اسب تروای چینی در ایران نیز باعث سقوط بسیاری از کارخانه‌ها و کسب و کارها شده است!

محصولات چرم طبیعی ایران سال‌ها بخش مهمی از صنعت و تولید کشور را به خود اختصاص داده بود. اما حدود یک دهه قبل محصولات چرم مصنوعی چینی با قیمتی بسیار ارزان در بازار ایران به فروش می‌رسید. محصولات چرم طبیعی تبریز و سایر نقاط ایران به هیچ وجه نمی‌توانستند از منظر قیمتی با این محصولات رقابت کنند. همین موضوع باعث تعطیلی گسترده کارگاه‌های تولید کیف و کفش در ایران شد و افراد زیادی شغل خود را از دست دادند. به تدریج اجناس چرم مصنوعی چینی بخش مهمی از بازار کیف و کفش ایران را در اختیار گرفت و قیمت‌های این اجناس نیز افزایش یافت.

 فیلترشکن

در سالیان اخیر یکی از چالش‌های مهم حوزه اینترنت مسئله فیلترینگ بوده است. در حالی که بسیاری از افراد جامعه در شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، تلگرام و واتساپ حساب کاربری فعال دارند، اما همچنان این شبکه‌های اجتماعی فیلتر هستند. از طرفی هم می‌دانیم که فضای مدیریتی این شبکه‌های اجتماعی همواره به گونه‌ای بوده که با منافع و سیاست‌های حاکمیت ایران در تضاد بوده است. پس می‌توان به مراجع تصمیم‌گیرنده در ایران حق داد که بخواهند با فیلترینگ این فضاها جلوی تبلیغات منفی علیه خود را بگیرند.

در این سال‌ها بارها سیاست‌های اینستاگرام در قبال ایران باعث تعجب من شده است. به طور مثال پس از شهادت سردار سلیمانی، تصاویر و هشتگ‌های مرتبط با ایشان به ترند اول شبکه‌های اجتماعی تبدیل شد. پس از گذشت چند روز اینستاگرام ابتدا پست‌ها با هشتگ‌های مرتبط با سردار سلیمانی و  تصویر ایشان را به طور گسترده از این پلتفرم حذف کرد. در قدم بعدی کاربرانی که دوباره همان محتوا را به اشتراک می‌گذاشتند توسط اینستاگرام مسدود شدند! فیس‌بوک نیز درباره سردار سلیمانی سیاستی مشابه پیش گرفت. مدیران این شبکه در پاسخ به این موضع‌گیری اعلام کردند: «ما مطابق مقررات وضع شده در ارتباط با تحریم‌های امریکا اقدام می‌کنیم و در قبال تحریم‌های دولت امریکا علیه ایران متعهد هستیم.»

یکی دیگر از اتفاقات جالب در رابطه با اینستاگرام ماجرای فیلترینگ و رفع فیلتر آن در ترکیه است. مرداد 1403 پیام‌های تسلیت شهروندان ترکیه برای شهادت «اسماعیل هنیه» به طور گسترده از این شبکه اجتماعی حذف گردید. سپس با تصمیم نهاد فناوری اطلاعات و ارتباطات ترکیه دسترسی به اینستاگرام در این کشور مسدود شد. در همین راستا رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه، اینستاگرام و دیگر شبکه‌های اجتماعی را به دلیل ممانعت از انتقاد از رژیم صهیونیستی، به «فاشیسم دیجیتالی» متهم کرد. اردوغان گفته بود: «آن‌ها حتی یک جمله ساده در انتقاد از رژیم صهیونیستی را توهین می‌دانند. ما با فاشیسم دیجیتالی رو‌به‌رو هستیم.» حدود یک هفته بعد دولت ترکیه اعلام کرد که دسترسی به شبکه اجتماعی اینستاگرام را پس از موافقت این شرکت جهت همکاری با مقامات برای رفع نگرانی‌های دولت، رفع فیلتر کرده است. عبدالقادر اورال اوغلو وزیر حمل‌ونقل و زیرساخت ترکیه، با انتشار پیامی نوشت: «در پی مذاکرات ما با مقامات اینستاگرام و پس از وعده آن‌ها مبنی بر همکاری در رفع نیازهای ما در مورد مشکلات مربوط به سانسور اعمال شده بر برخی از کاربران، محدودیت دسترسی را رفع کردیم. دستاوردهای قابل توجهی در افزایش امنیت در محیط دیجیتال در ترکیه، انطباق قانونی، حفاظت از حقوق کاربران و توسعه مکانیزم بازرسی منصفانه به دست آمده است. متا، شرکت مادر اینستاگرام موافقت کرده است که از قوانین ترکیه پیروی کند و از حذف کارآمد پست‌ها و محتوا در صورتی که حاوی عناصری از جنایات خاص یا تبلیغات تروریسم باشد، اطمینان حاصل کند.»

همانطور که می‌بینید ترکیه به سادگی با سیاست فیلترینگ توانست اینستاگرام را پای میز مذاکره بیاورد. در ضمن موضوعی که باعث فیلترینگ اینستاگرام در ترکیه شده نسبت به حواشی که این شبکه اجتماعی در ایران ایجاد کرده است، بسیار ناچیز به نظر می‌رسد. اما در ایران فیلترینگ شاید تا حدودی مانع رشد و ترویج آن شبکه اجتماعی شود اما با فیلترشکن‌ها به سادگی محدودیت‌ها دور زده می‌شود. پس اینستاگرام نیز ترجیح می‌دهد خود را ملزم به پیرش قوانین جاری کشور ایران ننماید. در بررسی‌های پلیس فتا مشخص شده که بیش از 40 درصد از جرایم سایبری کشور در بستر دو شبکه اجتماعی اینستاگرام و تلگرام رخ می‌دهد. اما مدیران این دو شبکه اجتماعی در شناسایی مجرمین هیچ نوع همکاری با ایران ندارند. 

شاید تا اینجا مجاب شده باشید که سیاست فیلترینگ برخی شبکه‌های اجتماعی در ایران شاید کارایی کامل نداشته باشد اما از سوی مسئولان امری بدیهی است. از طرف دیگر ذکر این نکته نیز ضروری است که بسیاری از کسب‌وکارهای آنلاین در بستر همین شبکه‌های اجتماعی رونق گرفته‌اند. برخی افراد از فروش محصولات خود در همین محیط به ویژه اینستاگرام مخارج خانواده خود را تامین می‌کنند. پس نمی‌توان به سادگی این شبکه اجتماعی و جایگاه آن در جامعه را نادیده گرفت.

فیلترشکن‌ها نیز یکی از نمونه‌های اسب تروا هستند
فیلترشکن‌ها نیز یکی از نمونه‌های اسب تروا هستند

اما بحث فعلی ما درباره فیلترینگ یا رفع فیلترینگ اینستاگرام نیست. بحث ما درباره فیلترشکن‌هاست. تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید چرا بسیاری از فیلترشکن‌ها به صورت رایگان به شما سرویس‌دهی می‌کنند؟ به عقیده بسیاری از کارشناسان فیلترشکن‌ها در واقع بدافزاری هستند که کاربران ایرانی با رضایت بر روی تلفن‌های همراه خود نصب می‌کنند. فیلترشکن‌ها یک اسب تروای واقعی محسوب می‌شوند. در نگاه اول کاربر در حال دریافت اطلاعات از آنهاست اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که در بسیاری مواقع اطلاعات مهم و حساس کاربر از همین طریق به سرقت می‌رود و امنیت سایبری کاربر توسط این بدافزارها به راحتی تهدید می‌شود. چگونگی مقابل با فیلترشکن‌ها موضوع بحث ما نیست اما ارزیابی وضعیت فعلی نشان می‌دهد که میلیون‌ها ایرانی از جمله خود من این بدافزارها را بر روی گوشی همراه خود نصب کرده‌اند.

اسب تروا در منزل ما!

شاید تیتر این بخش برایتان عجیب‌تر از سایر قسمت‌های این مطلب باشد. اما چه بخواهید و چه نخواهید در حال حاضر اسب تروا در منازل بسیاری از ما نیز جولان می‌دهد. برای بررسی صحت این موضوع باید مطالبی درباره مالکیت یک رسانه نام آشنا را با شما به اشتراک بگذارم.

در 16 دسامبر 2015 شرکت ولنت مدیا (Volant Media)  در انگلستان به ثبت رسید. در ابتدا 75 درصد از سهام شرکت در اختیار ابراهیم الدغیثر رئیس هیئت مدیره “زین عربستان سعودی” قرار داشت. فهد ابراهیم که از مقامات نزدیک به خاندان سعودی است مقالات زیادی را در روزنامه الحیات (متعلق به خاندان سعودی) منتشر کرده است. همچنین او توییت‌های بسیار زیادی را به صورت مرتب در مدح خاندان سعودی و علیه ایران منتشر می‌کند.

فهد ابراهیم الدغیثر در کنار پادشاه عربستان سلمان بن عبدالعزیز آل سعود
فهد ابراهیم الدغیثر در کنار پادشاه عربستان سلمان بن عبدالعزیز آل سعود

در 29 اردیبهشت 1396 در بحبوحه رقابت انتخاباتی بین حسن روحانی و ابراهیم رئیسی ولنت مدیا، شبکه ایران اینترنشنال را به عنوان یک رسانه خبری با پوشش 24 ساعته تاسیس کرد. استودیوی شیک همراه با تصویربرداری متفاوت و حرفه‌ای نسبت به فضای رایج استودیوهای خبری صدا و سیما ،سبک مدرن پخش خبر همراه با تحلیل و گفت‌وگو و حتی گاهی پخش خبرهای زرد و جنجالی باعث محبوبیت سریع این شبکه شد. اینترنشنال در همان ابتدا خبرنگاران، مجریان و افراد آشنا با رسانه را از شبکه‌های فارسی زبان منوتو، بی بی سی فارسی و حتی صداوسیمای ایران جذب کرد تا تیمی ظاهرا حرفه‌ای در اختیار داشته باشد.

با اینکه از ابتدا خبرهای زرد و جهت‌دار اینترنشنال نشان می‌داد که در پشت پرده آن افرادی قرار دارند که چندان دلسوز ایران و ایرانی نیستند، اما بسیاری از مخاطبین و حتی جامعه رسانه‌ای ایران با اغماض نسبت به محتوای آن برخورد می‌کردند. در سال 1397 ناگهان این شبکه برای نخستین بار نقاب از چهره انداخت. صبح ۳۱ شهریور ۱۳۹۷ در جریان برگزاری رژه نیروهای مسلح در اهواز، در پی حمله تروریستی، چند فرد مسلح مراسم رژه را به رگبار بستند. 25 نفر شامل افراد نظامی و غیرنظامی در این حمله به شهادت رسیدند. در جریان حمله تروریستی گروه الاحوازیه، ابراهیم فهد الدغیثر مالک اصلی اینترنشنال با انتشار عکسی از سربازی مجروح، ایران را پلنگی کاغذی خواند و نوشت: «عملیات شجاعانه که امروز در طول رژه نظامی در اهواز رخ داد منجر به کشته شدن 24 تن از سربازان سپاه پاسداران ایران شد. عملیاتی که ترس از مقابله را را از بین برد و سرآغاز جنگ با نیروهای سرکوبگر خواهد شد. #ایران_پلنگ_کاغذی”.» هم‌زمان تلویزیون ایران اینترنشنال به یعقوب حر التسطری سخنگوی گروه تروریستی الاحوازیه که ادعا کرده بود این حمله تروریستی توسط این گروه انجام شده تریبون داد. او با افتخار از این اقدام سخن گفت و این کار خشم ایرانیان را برانگیخت.

ظاهرا عمده سهام شرکت در سال 2018 به شخصی به نام عادل عبدالکریم، چهره‌ای ناشناخته‌تر انتقال می‌یابد. اطلاعات زیادی از گذشته عادل عبدالکریم در دسترس نیست. او شریک عبدالرحمن الراشد از چهره های معروف رسانه‌ای سعودی است. بنابر شواهد و مدارک موجود، فهد ابراهیم الدغیثر و عبدالرحمن الراشد که هر دو در ارتباط با خاندان سلطنتی و از نزدیکان بن سلمان هستند، بازیگردانان و مهره های مهم جنگ رسانه ای سعودی علیه ایران هستند.شاید برایتان عجیب باشد اما بسیاری از مخاطبین این شبکه هیچ اطلاعاتی از مالکین این شبکه در اختیار ندارند.

در سالیان اخیر اینترنشنال به عنوان یک بازوی رسانه‌ای قوی در آشوب‌های خیابانی ایران ظاهر شده است. آشوب‌هایی که همواره از دل یک اعتراض مسالمت آمیز خلق می‌شوند. در حوادث دی ماه 1404 تعدادی زیادی از هموطنان ما جان خود را از دست دادند و به اموال عمومی و شخصی آسیب‌های زیادی وارد شد. اعتراضی که با هدف بهبود اقتصادی آغاز شد، علاوه بر گرفتن جان افراد زیادی، به نظام اقتصادی کشور نیز لطمه زد. عوامل اینترنشنال با تبلیغات رسانه‌ای و موج سواری بر احساسات طیف جوان جامعه افراد زیادی را به خیابان‌ها فرستادند تا هم از مردم عادی و هم از نیروهای امنیتی تعدادی زیادی قربانی بگیرند. همه این اتفاقات در حالی رقم خورد که عوامل این برنامه کیلومترها دورتر در امنیت و رفاه کامل به سر می‌برند! متاسفانه این شبکه در سالیان اخیر اسب تروایی بوده به درون منزل خانواده‌های ایرانی نفوذ کرده است. پدران و مادران خانواده شاید صرفا بیننده برنامه‌های این شبکه باشند و چندان تحت تاثیر جو رسانه‌ای آشوب طلبانه آن قرار نگیرند اما ذهن نوجوانان و جوانان از محتوای این شبکه تاثیر زیادی می‌پذیرد. هنوز یادمان نرفته که این شبکه از حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به خاک پاک میهنمان حمایت می‌کرد. شاید این اسب تروا در حال حاضر یکی از تهدیدهای جدی ذهن جوانان ایرانی باشد.

تا به حال با خود فکر کرده‌اید که چگونه این شبکه در طول حدود یک دهه فعالیت خود بدون تبلیغات و درآمدزایی، دوام داشته است؟  چه کسی پشت پرده پرداخت هزینه‌های مالی این شبکه قرار دارد؟ آیا می‌دانستید هزینه‌های این شبکه در سالیان اخیر از مجموعه کامل سریال گیم اف ترونز و ارباب حلقه‌ها بیشتر بوده است!

در مقابله با اسب‌های تروا چه باید کرد؟

برای آن‌که با اسب‌های تروا زندگی خود برخورد درستی داشته باشیم، ابتدا باید آن‌ها را بشناسیم. در مواقع بسیاری ما اسب‌های تروا را نمی‌شناسیم و با آن‌ها دوستانه برخورد می‌کنیم. شاید اگر دشمن از همان ابتدا با پوشش نظامی و سلاح مقابل ما قرار بگیرد ما استراتژی درست‌تری اتخاذ خواهیم کرد. برای شناخت اسب‌های تروا باید بینش و نگرش درستی داشته باشیم. مثلا کافی است فکر کنید چرا باید یک فیلترشکن به طور رایگان به ما خدمات رسانی کند؟ چرا یک کالا با قیمتی ارزانتر از حد معمول به فروش می‌رسد و …؟

پس از شناخت اسب‌های تروا باید سعی کنیم از آن‌ها تا حد امکان فاصله بگیریم. اگر خیلی باهوش باشید می‌توانید حتی از آن‌ها سواری رایگان هم بگیرید. اما همواره به این موضوع توجه کنید که شخصی که این اسب را هدایت ‌می‌کند، دوست شما نیست و احتمالا باهوش‌تر از شماست!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اسب تروا! نفوذ ظاهرا دوستانه دشمن

  1. رضا محمدیان
  2. مفاهیم
  3. اسب تروا! نفوذ ظاهرا دوستانه دشمن

اسب یکی از حیواناتی است که همواره به نیکی از آن یاد می‌شود. از ادبیات گرفته تا اسطوره‌شناسی همیشه اسب جایگاه مثبتی در ذهن مردم دارد. اما داستان اسب تروا جز معدود دفعاتی است که از این حیوان نجیب برای یک هدف شوم استفاده شد. اسب تروا در فرهنگ امروزی به عنوان استعاره‌ای از نفوذ دوستانه دشمن در نظر گرفته می‌شود. زمانی که یونانیان در میدان نبرد حریف مبارزان تروا نشدند با حیله توانستند دشمن سرسخت خود را شکست دهند. با هم با داستان اسب تروا و مثال‌های امروزی آن را خواهیم خواند.

اسب تروا نفوذ دوستانه دشمن

همین ابتدا و قبل از خواندن این مطلب لازم است که نکته‌ای را برایتان بیان کنم. شروع نگارش این مطلب شب 8 اسفند 1404 بود. حدود 12 ساعت قبل از هجوم آمریکا و اسرائیل به کشور عزیزمان ایران! با توجه به وقایع همان زمان مطلب نیمه تمام و در حالت انتظار برای انتشار باقی ماند. ابتدا قصد ادامه نگارش مطلب و انتشار آن را نداشتم. اما بنا به دلایلی از تصمیمم منصرف شدم و با توجه به گذشت زمان بخشی از مطالب را ویرایش کرده و دوباره منتشر می‌کنم. البته شاید این مطلب با احساسی متفاوت از آن روز نگارش شود…

نبرد یونانیان و مردمان تروا 

برای اطلاع از ریشه‌های نبرد یونان و تروا باید به تاریخ و اساطیر یونان باستان علاقه داشته باشید. هومر شاعر بزرگ یونانی در کتاب ایلیاد به شرح ماجرا پرداخته است. من به داستان این نبرد بسیار علاقه‌مند هستم و به شما نیز توصیه می‌کنم برای آشنایی بیشتر با زمینه‌های این حماسه عاشقانه فیلم TROY (2004) را تماشا کنید. در اینجا توجه ما بیشتر به بخش پایانی این نبرد جذاب معطوف خواهد بود.

پس از 10 سال مبارزه بین یونانیان و مردمان تروا هیچ‌کدام از دو طرف مبارزه، نتوانستند بر سپاه رقیب برتری داشته باشند. یونانیان در حالی شهر تروا را محاصره کرده بودند که راه نفوذی به درون آن نداشتند. مردمان تروا نیز در شهر خود که دور آن توسط قلعه‌ای با دیوارهای مستحکم قرار گرفته بود، به زندگی خود می‌پرداختند. تداوم این وضعیت باعث رنجش سپاه یونان شده بود و سربازان از این محاصره بی‌نتیجه خسته شده بودند. در نهایت یونانیان تصمیم گرفتند با حیله‌ای دوستانه راهی به شهر تروا پیدا کنند. آنها به ظاهر پایان جنگ را اعلام و سپاهیانشان عقب نشینی کردند. ضمنا یک اسب چوبی غول پیکر ساخته و به رسم پیش‌کش به مردم تروا هدیه کردند.

اسب تروا
هدیه یونانیان به تروا

مردمان تروا که جنگ را پایان یافته می‌دانستند به یونانیان اعتماد کرده و اسب غول پیکر را به داخل شهر خود بردند. اما این اسب چوبی که به ظاهر هدیه‌ای گرانبها تلقی می‌شد در واقع یک نیرنگ جنگی بود. درون این اسب غول‌پیکرِ میان تهی، گروهی از زبده‌ترین سربازان یونانی پنهان شده بودند. سربازان یونانی نیمه شب از اسب چوبی خارج شده و دروازه‌های شهر را به روی سپاه بزرگ یونان گشودند. مردم تروا که با خیال آسوده در حال جشن پایان جنگ و استراحت بودند، از حمله سربازان یونانی بسیار غافلگیر شدند. مردمان تروا به سبب اعتماد به یونانیان و پذیرفتن هدیه آنها به سختی تنبیه شدند و شهر زیبای آنها سقوط کرد. داستان مردم تروا در سال‌های بعد نیز بارها مرور شد و حتی امروزه نیز مفاهیم و مصادیق زیادی درباره آن وجود دارد.

اسب تروا در جهان امروز

در روزگار جدید اسب تروا برای موقعیت‌هایی به کار می‌رود که دشمن با ظاهر دوستانه به داخل محیط امن شما نفوذ پیدا می‌کند. از ویروس‌های کامپیوتری گرفته تا کسب‌و‌کار و رقابت‌های سیاسی همه به گونه‌ای با این مفهوم در ارتباط هستند. در ادامه مثال‌هایی از اسب‌های تروای امروزی را بررسی خواهیم کرد.

تروجان یک بدافزار کامپیوتری

در روزگار جدید اسب تروا برای موقعیت‌هایی به کار می‌رود که دشمن با ظاهری دوستانه به داخل محیط امن شما نفوذ پیدا می‌کند. نخستین بار از مفهوم اسب تروا برای گونه‌ای بدافزارهای کامپیوتری استفاده شد که به کامپیوتر شما رخنه می‌کند. این بدافزارها که به نام تروجان شناخته می‌شوند، در ظاهر برنامه‌ای سودمند به نظر می‌رسیدند اما پس از نصب باعث اختلال در امور کامپیوتر شخص می‌شدند.

اسب تروا در کامپیوتر شما!
تروجان (رخنه در کامپیوتر)

این برنامه‌ها به سیستم عامل فرد دسترسی پیدا می‌کردند و با نصب یک فایل مخرب یک دسترسی مخفی برای خود ایجاد می‌کردند. هکرها به کمک این دسترسی می‌توانستند باعث از کار انداختن سیستم کاربر شده یا اطلاعات او (نام کاربری و پسورد) را سرقت کنند. به کمک تروجان‌ها یک هکر حتی به صفحه نمایش و وب کم کاربر نیز دسترسی خواهد داشت. این موارد تنها بخشی از خطرات تروجان‌ها است.

اسب تروا یا شریک تجاری

حال به استراتژی اسب تروا در کسب و کار بپردازیم. فرض دو شرکت A و B در زمینه‌ای تقریبا مشترک به فعالیت می‌پردازند. شرکت A به علت سابقه، اعتبار برند و شیوه بهتر بازاریابی از نفوذ بیشتری بین مشتریان برخوردار است. پس همواره اغلب مشتریان از محصولات و خدمات شرکت A استفاده می‌کنند. شرکت B علیرغم ارائه محصولات و خدمات کارآمد همچنان در فروش مشکل دارد. در این زمان شرکت B یک همکاری تجاری به شرکت A پیشنهاد می‌دهد. این پیشنهاد به گونه‌ای تنظیم می‌شود که منافع زیادی نصیب شرکت A شود. شرکت A برای کسب منغعت بیشتر پیشنهاد دوستانه و پرمنفعت شرکت B را قبول می‌کند.

پس از مدتی شرکت B با کسب اعتبار و درک استراتژی‌های شرکت A به همکاری‌اش با این شرکت پایان می‌دهد. حال به عنوان رقیبی جدی و جدید به طور مستقل وارد عرصه رقابت با شرکت A می‌شود، در حالی‌که بخشی از بازار مشتریان شرکت A را تصاحب کرده است. در واقع پیشنهاد همکاری شرکت B اسب تروایی بود که به محیط امن شرکت A نفوذ پیدا کرد.

شبکه‌های اجتماعی

تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که چرا شبکه‌های اجتماعی به صورت رایگان در اختیار ما قرار می‌گیرند؟ در حالی‌که همه ما می‌دانیم که پشت هر اپلیکیشنی یک گروهی مهندسی نرم‌افزار قرار دارد. به راستی هزینه‌های راه‌اندازی و پشتیبانی از این برنامه‌ها چگونه تامین می‌شود؟ به طور مثال چرا باید واتساپ به طور رایگان فضایی برای چت‌های من در اختیارم قرار دهد و به صورت رمزنگاری شده و در آن واحد پیام‌های من را به مقصد مورد نظرم ارسال کند؟

از پاول دورف گرفته تا ایلان ماسک همگی طی سالیان اخیر بارها به این موضوع اذعان داشتند که واتساپ بدون اجازه کاربران به اطلاعات آنها دسترسی پیدا می‌کندو حتی آن را در اختیار نهادهای حاکمیتی آمریکا قرار می‌دهد. پاول دورف در یکی از مهم‌ترین اظهاراتش امنیت و حفط حریم خصوصی در واتساپ را زیر سوال برد و آن را ابزاری نظارتی نامید. دوروف از کاربران خواست برای حفظ حریم خصوصی خود این نرم‌افزار را از گوشی‌های موبایل خود حف نمایند! او اسکرین شات چت قدیمی خود با مارک زاکربرگ (مدیرعامل مجموعه متا که واتساپ نیز بخشی از آن است) را منتشر کرد.

توییت پاول دورف درباره چت خود با مارک زاکربرگ
توییت پاول دورف درباره چت خود با مارک زاکربرگ

پاول دوروف در توییتش چنین می‌نویسد: “تنها چیزی که از زمان این مکالمه تغییر کرده، مقیاس آن است. امروز، مالک واتساپ در خلوت خود نه به ۴ هزار نفر، بلکه به ۴ میلیارد «احمق» که به ادعاهای او (مانند رمزگذاری واتس‌اپ) اعتماد دارند، می‌خندد.” زاکربرگ در این مکالمه به دورف می‌گوید اگر به اطلاعاتی در مورد شخصی در هاروارد نیاز داشتی، فقط کافیست از من بپرسی. من بیش از ۴۰۰۰ ایمیل، عکس و آدرس دارم. زمانی که دورف از او می‌پرسد که چگونه این اطلاعات را به دست آورده زاکربرگ پاسخ می‌دهد: “مردم خودشان آن‌ها را ارسال کردند. نمی‌دانم چرا. آنها به من اعتماد دارند. احمق‌های لعنتی”

دورف اشاره می‌کند که وجود درهای پشتی (اصطلاحی مختص اسب تروا) در کدهای واتساپ باعث شده تا نهادهای دولتی و هکرها بتوانند به محتوای چت‌ها دسترسی داشته باشند.

ایلان ماسک نیز با ارائه مدارکی نشان داد که حتی زمانی که کاربر از واتساپ استفاده نمی‌کند، این برنامه به میکروفن گوشی شما دسترسی دارد! همچنین در اظهارنظر دیگری مدعی شد که واتساپ هر شب اطلاعات کاربران را سرقت می‌کند!

همچنین مجله معتبر رولینگ استون در گزارشی نشان داد که ماموران FBI می‌توانند به صورت بلادرنگ به داده‌های مهم کاربران اطلاعات تماس، فهرست مخاطبان، موقعیت و … دسترسی داشته باشند. همچنین سازمان‌های دولتی آمریکا با استناد به قوانین می‌توانند اشخاص موردنظر خود را بدون ارائه‌ دلیل، ردیابی کنند.

در این بخش به واتساپ به عنوان یک شبکه اجتماعی شناخته شده پرداختیم. مطمئنا هر شبکه اجتماعی چه بین‌المللی و چه ایرانی می‌تواند یک اسب تروا در تلفن همراه ما باشد! مطمئنا واتساپ فقط با هدف رصد اطلاعات و مکالمات مردم ایران ساخته نشده است، اما با توجه به روابط دو کشور در سالیان اخیر انتظار می‌رود حداقل مسئولین کشور و افراد نزدیک به آنها برای استفاده از چنین شبکه اجتماعی بیشتر احتیاط کنند.

واردات کالا

چینی‌ها به عنوان یک کشور تولید کننده کالا، همواره برای محصولات خود به دنبال بازار هدف هستند. اما با توجه به رقابت فشرده بین برندهای بومی هر کشور یافتن بازار مناسب در کشوری دیگر کار آسانی نیست. پس آنها باید استراتژی‌های پیچیده‌تری را به کار بگیرند. البته این استراتژی باید به تدریج و به صورت چراغ خاموش اجرا شود تا مسئولین آن کشور با وضع قوانین یا با شیوه‌های دیگر مانع اجرای آن نشوند.

یکی از مهم‌ترین دریچه‌های نفوذ آنها کاهش چشمگیر قیمت نهایی محصولات است. برای هر دولتی واردات محصولی با قیمتی کمتر از بازارهای جهانی و تولید داخلی جذاب به نظر می‌رسد. آنها با استفاده از تله قیمتی برای جای گرفتن در بازار در ابتدای فعالیت خود ممکن است که از سود خود نیز بگذرند. پس کالایی با قیمت بسیار مناسب (اسب تروا) به بازار کشور هدف وارد می‌کنند. در چنین وضعیتی مردم با توجه به اختلاف قیمت قابل ملاحظه به خرید کالای چینی روی می‌آورند و تولیدکنندگان داخلی با مشکل روبه‌رو می‌شوند. با گذشت تولیدکنندگان داخلی به تدریج با مشکلات مالی روبه‌رو شده و از بازار رقابت حذف می‌شوند در حالی که مصرف کنندگان به کالای چینی وابسته می‌مانند. در چنین شرایط تولیدکنندگان چینی می‌توانند کالای خود را با قیمت موردنظر خود به فروش برسانند. این اسب تروای چینی در ایران نیز باعث سقوط بسیاری از کارخانه‌ها و کسب و کارها شده است!

محصولات چرم طبیعی ایران سال‌ها بخش مهمی از صنعت و تولید کشور را به خود اختصاص داده بود. اما حدود یک دهه قبل محصولات چرم مصنوعی چینی با قیمتی بسیار ارزان در بازار ایران به فروش می‌رسید. محصولات چرم طبیعی تبریز و سایر نقاط ایران به هیچ وجه نمی‌توانستند از منظر قیمتی با این محصولات رقابت کنند. همین موضوع باعث تعطیلی گسترده کارگاه‌های تولید کیف و کفش در ایران شد و افراد زیادی شغل خود را از دست دادند. به تدریج اجناس چرم مصنوعی چینی بخش مهمی از بازار کیف و کفش ایران را در اختیار گرفت و قیمت‌های این اجناس نیز افزایش یافت.

 فیلترشکن

در سالیان اخیر یکی از چالش‌های مهم حوزه اینترنت مسئله فیلترینگ بوده است. در حالی که بسیاری از افراد جامعه در شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، تلگرام و واتساپ حساب کاربری فعال دارند، اما همچنان این شبکه‌های اجتماعی فیلتر هستند. از طرفی هم می‌دانیم که فضای مدیریتی این شبکه‌های اجتماعی همواره به گونه‌ای بوده که با منافع و سیاست‌های حاکمیت ایران در تضاد بوده است. پس می‌توان به مراجع تصمیم‌گیرنده در ایران حق داد که بخواهند با فیلترینگ این فضاها جلوی تبلیغات منفی علیه خود را بگیرند.

در این سال‌ها بارها سیاست‌های اینستاگرام در قبال ایران باعث تعجب من شده است. به طور مثال پس از شهادت سردار سلیمانی، تصاویر و هشتگ‌های مرتبط با ایشان به ترند اول شبکه‌های اجتماعی تبدیل شد. پس از گذشت چند روز اینستاگرام ابتدا پست‌ها با هشتگ‌های مرتبط با سردار سلیمانی و  تصویر ایشان را به طور گسترده از این پلتفرم حذف کرد. در قدم بعدی کاربرانی که دوباره همان محتوا را به اشتراک می‌گذاشتند توسط اینستاگرام مسدود شدند! فیس‌بوک نیز درباره سردار سلیمانی سیاستی مشابه پیش گرفت. مدیران این شبکه در پاسخ به این موضع‌گیری اعلام کردند: «ما مطابق مقررات وضع شده در ارتباط با تحریم‌های امریکا اقدام می‌کنیم و در قبال تحریم‌های دولت امریکا علیه ایران متعهد هستیم.»

یکی دیگر از اتفاقات جالب در رابطه با اینستاگرام ماجرای فیلترینگ و رفع فیلتر آن در ترکیه است. مرداد 1403 پیام‌های تسلیت شهروندان ترکیه برای شهادت «اسماعیل هنیه» به طور گسترده از این شبکه اجتماعی حذف گردید. سپس با تصمیم نهاد فناوری اطلاعات و ارتباطات ترکیه دسترسی به اینستاگرام در این کشور مسدود شد. در همین راستا رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه، اینستاگرام و دیگر شبکه‌های اجتماعی را به دلیل ممانعت از انتقاد از رژیم صهیونیستی، به «فاشیسم دیجیتالی» متهم کرد. اردوغان گفته بود: «آن‌ها حتی یک جمله ساده در انتقاد از رژیم صهیونیستی را توهین می‌دانند. ما با فاشیسم دیجیتالی رو‌به‌رو هستیم.» حدود یک هفته بعد دولت ترکیه اعلام کرد که دسترسی به شبکه اجتماعی اینستاگرام را پس از موافقت این شرکت جهت همکاری با مقامات برای رفع نگرانی‌های دولت، رفع فیلتر کرده است. عبدالقادر اورال اوغلو وزیر حمل‌ونقل و زیرساخت ترکیه، با انتشار پیامی نوشت: «در پی مذاکرات ما با مقامات اینستاگرام و پس از وعده آن‌ها مبنی بر همکاری در رفع نیازهای ما در مورد مشکلات مربوط به سانسور اعمال شده بر برخی از کاربران، محدودیت دسترسی را رفع کردیم. دستاوردهای قابل توجهی در افزایش امنیت در محیط دیجیتال در ترکیه، انطباق قانونی، حفاظت از حقوق کاربران و توسعه مکانیزم بازرسی منصفانه به دست آمده است. متا، شرکت مادر اینستاگرام موافقت کرده است که از قوانین ترکیه پیروی کند و از حذف کارآمد پست‌ها و محتوا در صورتی که حاوی عناصری از جنایات خاص یا تبلیغات تروریسم باشد، اطمینان حاصل کند.»

همانطور که می‌بینید ترکیه به سادگی با سیاست فیلترینگ توانست اینستاگرام را پای میز مذاکره بیاورد. در ضمن موضوعی که باعث فیلترینگ اینستاگرام در ترکیه شده نسبت به حواشی که این شبکه اجتماعی در ایران ایجاد کرده است، بسیار ناچیز به نظر می‌رسد. اما در ایران فیلترینگ شاید تا حدودی مانع رشد و ترویج آن شبکه اجتماعی شود اما با فیلترشکن‌ها به سادگی محدودیت‌ها دور زده می‌شود. پس اینستاگرام نیز ترجیح می‌دهد خود را ملزم به پیرش قوانین جاری کشور ایران ننماید. در بررسی‌های پلیس فتا مشخص شده که بیش از 40 درصد از جرایم سایبری کشور در بستر دو شبکه اجتماعی اینستاگرام و تلگرام رخ می‌دهد. اما مدیران این دو شبکه اجتماعی در شناسایی مجرمین هیچ نوع همکاری با ایران ندارند. 

شاید تا اینجا مجاب شده باشید که سیاست فیلترینگ برخی شبکه‌های اجتماعی در ایران شاید کارایی کامل نداشته باشد اما از سوی مسئولان امری بدیهی است. از طرف دیگر ذکر این نکته نیز ضروری است که بسیاری از کسب‌وکارهای آنلاین در بستر همین شبکه‌های اجتماعی رونق گرفته‌اند. برخی افراد از فروش محصولات خود در همین محیط به ویژه اینستاگرام مخارج خانواده خود را تامین می‌کنند. پس نمی‌توان به سادگی این شبکه اجتماعی و جایگاه آن در جامعه را نادیده گرفت.

فیلترشکن‌ها نیز یکی از نمونه‌های اسب تروا هستند
فیلترشکن‌ها نیز یکی از نمونه‌های اسب تروا هستند

اما بحث فعلی ما درباره فیلترینگ یا رفع فیلترینگ اینستاگرام نیست. بحث ما درباره فیلترشکن‌هاست. تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید چرا بسیاری از فیلترشکن‌ها به صورت رایگان به شما سرویس‌دهی می‌کنند؟ به عقیده بسیاری از کارشناسان فیلترشکن‌ها در واقع بدافزاری هستند که کاربران ایرانی با رضایت بر روی تلفن‌های همراه خود نصب می‌کنند. فیلترشکن‌ها یک اسب تروای واقعی محسوب می‌شوند. در نگاه اول کاربر در حال دریافت اطلاعات از آنهاست اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که در بسیاری مواقع اطلاعات مهم و حساس کاربر از همین طریق به سرقت می‌رود و امنیت سایبری کاربر توسط این بدافزارها به راحتی تهدید می‌شود. چگونگی مقابل با فیلترشکن‌ها موضوع بحث ما نیست اما ارزیابی وضعیت فعلی نشان می‌دهد که میلیون‌ها ایرانی از جمله خود من این بدافزارها را بر روی گوشی همراه خود نصب کرده‌اند.

اسب تروا در منزل ما!

شاید تیتر این بخش برایتان عجیب‌تر از سایر قسمت‌های این مطلب باشد. اما چه بخواهید و چه نخواهید در حال حاضر اسب تروا در منازل بسیاری از ما نیز جولان می‌دهد. برای بررسی صحت این موضوع باید مطالبی درباره مالکیت یک رسانه نام آشنا را با شما به اشتراک بگذارم.

در 16 دسامبر 2015 شرکت ولنت مدیا (Volant Media)  در انگلستان به ثبت رسید. در ابتدا 75 درصد از سهام شرکت در اختیار ابراهیم الدغیثر رئیس هیئت مدیره “زین عربستان سعودی” قرار داشت. فهد ابراهیم که از مقامات نزدیک به خاندان سعودی است مقالات زیادی را در روزنامه الحیات (متعلق به خاندان سعودی) منتشر کرده است. همچنین او توییت‌های بسیار زیادی را به صورت مرتب در مدح خاندان سعودی و علیه ایران منتشر می‌کند.

فهد ابراهیم الدغیثر در کنار پادشاه عربستان سلمان بن عبدالعزیز آل سعود
فهد ابراهیم الدغیثر در کنار پادشاه عربستان سلمان بن عبدالعزیز آل سعود

در 29 اردیبهشت 1396 در بحبوحه رقابت انتخاباتی بین حسن روحانی و ابراهیم رئیسی ولنت مدیا، شبکه ایران اینترنشنال را به عنوان یک رسانه خبری با پوشش 24 ساعته تاسیس کرد. استودیوی شیک همراه با تصویربرداری متفاوت و حرفه‌ای نسبت به فضای رایج استودیوهای خبری صدا و سیما ،سبک مدرن پخش خبر همراه با تحلیل و گفت‌وگو و حتی گاهی پخش خبرهای زرد و جنجالی باعث محبوبیت سریع این شبکه شد. اینترنشنال در همان ابتدا خبرنگاران، مجریان و افراد آشنا با رسانه را از شبکه‌های فارسی زبان منوتو، بی بی سی فارسی و حتی صداوسیمای ایران جذب کرد تا تیمی ظاهرا حرفه‌ای در اختیار داشته باشد.

با اینکه از ابتدا خبرهای زرد و جهت‌دار اینترنشنال نشان می‌داد که در پشت پرده آن افرادی قرار دارند که چندان دلسوز ایران و ایرانی نیستند، اما بسیاری از مخاطبین و حتی جامعه رسانه‌ای ایران با اغماض نسبت به محتوای آن برخورد می‌کردند. در سال 1397 ناگهان این شبکه برای نخستین بار نقاب از چهره انداخت. صبح ۳۱ شهریور ۱۳۹۷ در جریان برگزاری رژه نیروهای مسلح در اهواز، در پی حمله تروریستی، چند فرد مسلح مراسم رژه را به رگبار بستند. 25 نفر شامل افراد نظامی و غیرنظامی در این حمله به شهادت رسیدند. در جریان حمله تروریستی گروه الاحوازیه، ابراهیم فهد الدغیثر مالک اصلی اینترنشنال با انتشار عکسی از سربازی مجروح، ایران را پلنگی کاغذی خواند و نوشت: «عملیات شجاعانه که امروز در طول رژه نظامی در اهواز رخ داد منجر به کشته شدن 24 تن از سربازان سپاه پاسداران ایران شد. عملیاتی که ترس از مقابله را را از بین برد و سرآغاز جنگ با نیروهای سرکوبگر خواهد شد. #ایران_پلنگ_کاغذی”.» هم‌زمان تلویزیون ایران اینترنشنال به یعقوب حر التسطری سخنگوی گروه تروریستی الاحوازیه که ادعا کرده بود این حمله تروریستی توسط این گروه انجام شده تریبون داد. او با افتخار از این اقدام سخن گفت و این کار خشم ایرانیان را برانگیخت.

ظاهرا عمده سهام شرکت در سال 2018 به شخصی به نام عادل عبدالکریم، چهره‌ای ناشناخته‌تر انتقال می‌یابد. اطلاعات زیادی از گذشته عادل عبدالکریم در دسترس نیست. او شریک عبدالرحمن الراشد از چهره های معروف رسانه‌ای سعودی است. بنابر شواهد و مدارک موجود، فهد ابراهیم الدغیثر و عبدالرحمن الراشد که هر دو در ارتباط با خاندان سلطنتی و از نزدیکان بن سلمان هستند، بازیگردانان و مهره های مهم جنگ رسانه ای سعودی علیه ایران هستند.شاید برایتان عجیب باشد اما بسیاری از مخاطبین این شبکه هیچ اطلاعاتی از مالکین این شبکه در اختیار ندارند.

در سالیان اخیر اینترنشنال به عنوان یک بازوی رسانه‌ای قوی در آشوب‌های خیابانی ایران ظاهر شده است. آشوب‌هایی که همواره از دل یک اعتراض مسالمت آمیز خلق می‌شوند. در حوادث دی ماه 1404 تعدادی زیادی از هموطنان ما جان خود را از دست دادند و به اموال عمومی و شخصی آسیب‌های زیادی وارد شد. اعتراضی که با هدف بهبود اقتصادی آغاز شد، علاوه بر گرفتن جان افراد زیادی، به نظام اقتصادی کشور نیز لطمه زد. عوامل اینترنشنال با تبلیغات رسانه‌ای و موج سواری بر احساسات طیف جوان جامعه افراد زیادی را به خیابان‌ها فرستادند تا هم از مردم عادی و هم از نیروهای امنیتی تعدادی زیادی قربانی بگیرند. همه این اتفاقات در حالی رقم خورد که عوامل این برنامه کیلومترها دورتر در امنیت و رفاه کامل به سر می‌برند! متاسفانه این شبکه در سالیان اخیر اسب تروایی بوده به درون منزل خانواده‌های ایرانی نفوذ کرده است. پدران و مادران خانواده شاید صرفا بیننده برنامه‌های این شبکه باشند و چندان تحت تاثیر جو رسانه‌ای آشوب طلبانه آن قرار نگیرند اما ذهن نوجوانان و جوانان از محتوای این شبکه تاثیر زیادی می‌پذیرد. هنوز یادمان نرفته که این شبکه از حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به خاک پاک میهنمان حمایت می‌کرد. شاید این اسب تروا در حال حاضر یکی از تهدیدهای جدی ذهن جوانان ایرانی باشد.

تا به حال با خود فکر کرده‌اید که چگونه این شبکه در طول حدود یک دهه فعالیت خود بدون تبلیغات و درآمدزایی، دوام داشته است؟  چه کسی پشت پرده پرداخت هزینه‌های مالی این شبکه قرار دارد؟ آیا می‌دانستید هزینه‌های این شبکه در سالیان اخیر از مجموعه کامل سریال گیم اف ترونز و ارباب حلقه‌ها بیشتر بوده است!

در مقابله با اسب‌های تروا چه باید کرد؟

برای آن‌که با اسب‌های تروا زندگی خود برخورد درستی داشته باشیم، ابتدا باید آن‌ها را بشناسیم. در مواقع بسیاری ما اسب‌های تروا را نمی‌شناسیم و با آن‌ها دوستانه برخورد می‌کنیم. شاید اگر دشمن از همان ابتدا با پوشش نظامی و سلاح مقابل ما قرار بگیرد ما استراتژی درست‌تری اتخاذ خواهیم کرد. برای شناخت اسب‌های تروا باید بینش و نگرش درستی داشته باشیم. مثلا کافی است فکر کنید چرا باید یک فیلترشکن به طور رایگان به ما خدمات رسانی کند؟ چرا یک کالا با قیمتی ارزانتر از حد معمول به فروش می‌رسد و …؟

پس از شناخت اسب‌های تروا باید سعی کنیم از آن‌ها تا حد امکان فاصله بگیریم. اگر خیلی باهوش باشید می‌توانید حتی از آن‌ها سواری رایگان هم بگیرید. اما همواره به این موضوع توجه کنید که شخصی که این اسب را هدایت ‌می‌کند، دوست شما نیست و احتمالا باهوش‌تر از شماست!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *